6001-24-00-6ап/3546

Қ А У Л Ы

2025 жылғы 14 мамыр Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы құрамында:

төрағалық етуші судья Г.Б.Дуйсенбаев,

судьялар Ш.Т.Даниярова, Г.К.Нұрбаев,

прокурор Б.Саттыбаевтың қатысуымен,

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының ғимаратында талап қоюшы «Қайнар Астық» өндірістік кооперативінің жауапкер «Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Шымкент қаласының әділет департаментінің атқарушылық құжаттарды орындау жөніндегі бөліміне атқарушылық құжатты орындау бойынша әрекеттерін заңсыз деп танып, 2024 жылғы 18 наурыздағы қаулының күшін жою туралы әкімшілік ісі бойынша,

Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2024 жылғы 24 қыркүйектегі шешіміне, Шымкент қалалық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2024 жылғы 31 қазандағы қаулысына талап қоюшының кассациялық шағымымен түскен әкімшілік істі қарап,

АНЫҚТАҒАНЫ:

Талап қоюшы «Қайнар Астық» өндірістік кооперативі (бұдан әрі - ӨК) сотқа жоғарыда аталған талап қоюмен жүгініп, «Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Шымкент қаласының әділет департаментінің атқарушылық құжаттарды орындау жөніндегі бөліміне атқарушылық құжатты орындау бойынша әрекеттерін заңсыз деп танып, 2024 жылғы 18 наурыздағы қаулысын даулаған. Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2024 жылғы 24 қыркүйектегі шешімімен талап қоюды қанағаттандырудан бас тартылған.

Шымкент қалалық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2024 жылғы 31 қазандағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі күшінде қалдырылған.

Талап қоюшы кассациялық шағымында іс бойынша қабылданған бірінші және апелляциялық саты соттарының сот актілерімен келіспейтінін көрсетіп, олардың күшін жойып, талап қоюды қағаттандыру туралы жаңа шешім шығаруды сұраған.

Тараптар Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының (бұдан әрі – сот алқасы) отырысына келмеді. Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (бұдан әрі – ӘРПК) 115-бабының бірінші бөлігіне сәйкес әкімшілік іске қатысатын адамдардың келмеуі оларға тиісінше хабарланған жағдайда сот отырысын өткізуге кедергі болып табылмайды.

Іс құжаттарын зерттеп, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының сот алқасы төмендегідей тұжырымға келеді.

ӘРПК-нің 169-бабына сай кассациялық шағым жасау және кассациялық сатыдағы сотта іс жүргізу тәртібі, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – АПК) қағидаларында айқындалады.

АПК-нің 438-бабының бесінші бөлігіне сәйкес заңсыз сот актiсiн шығаруға әкеп соққан, осы Кодекстің 427-бабында көзделген материалдық және процестік құқық нормаларының елеулi түрде бұзылуы сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарауға негiз болып табылады.

Іс бойынша мұндай кемшіліктер орын алмаған.

Іс құжаттарынан анықталғандай, 2013 жылғы 23 мамырдағы Оңтүстік Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің автомобиль жолдары комитетінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің 2012 жылғы 28 тамыздағы №2150034/12361 санды төлем құжатына сәйкес 61 281 382 теңгені «Қайнар Астық» ӨКне және 2012 жылғы 28 тамыздағы № 2150034/12 санды төлем құжатына сәйкес «Қайнар Эко Продукт» ЖШС-не 66 302 995 теңгені аудару туралы сот шешімінің орындалуын қайта бұрып атқару жолымен мемлекет пайдасына өндірілсін деп шешім қабылданған.

Сот ұйғарымы 2013 жылғы 28 маусымда заңды күшіне еніп, атқару құжаты берілген.

Аталған сот ұйғарымы және атқару құжаты негізінде №10534-15-51/11 санды атқарушылық іс жүргізу өндірісі қозғалған.

Мемлекеттік сот орындаушы С.Бекетановтың 2017 жылғы 13 наурыздағы қаулысымен атқару құжаты «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 48-бабының 1-тармағы 2)-тармақшасының талабына сай орындаусыз сотқа кері қайтарылған.

«Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Шымкент қаласының әділет департаментінің атқарушылық құжаттарды орындау жөніндегі бөлімінің басшысы - аға мемлекеттік сот орындаушы М.Мұхтаровтың 2024 жылғы 18 наурыздағы қаулысымен аталған қаулының күші жойылған.

Заңның 10-бабының 4-тармағаына сәйкес мемлекеттік сот орындаушысы қаулысының күшін жою аумақтық бөлім басшысының - аға сот орындаушысының тиісті қаулысымен жүргізіледі. Мұндай жағдайда, жергілікті соттардың бөлім басшысы - аға мемлекеттік сот орындаушы М.Мұхтаров мемлекеттік сот орындаушы С.Бекетановтың қаулысының күшін жою туралы даулы қаулыны өз өкілеттігі шегінде және заң шеңберінде қабылдаған деген тұжырымымен сот алқасы келіседі.

АПК-нің 452-бабының 1-бөлігіне сәйкес кассациялық сатыдағы соттың қаулысы осы Кодексте апелляциялық сатыдағы сот қаулысы үшiн белгiленген талаптарға сәйкес келуге тиiс.

Осы Кодекстің 426-бабының екінші бөлігіне сай жаңа дәлелдердің болмауына байланысты апелляциялық шағым, прокурордың өтінішхаты қанағаттандырусыз қалдырылған кезде қаулының уәждеу бөлігінде бірінші сатыдағы соттың шешіміне өзгерістер енгізу не оның күшін жою үшін осы Кодексте көзделген негіздердің жоқ екендігі ғана көрсетіледі.

Кассациялық шағым иесінің келтірген уәждеріне дауланған сот актілерінде тиісті құқықтық баға берілген, шағымда жаңа дәлелдер мен негіздемелер келтірілмеген.

Тараптың сот тұжырымымен келіспеуі заңды және істің мәнжайларына сәйкес келетін сот актілерін өзгертуге немесе олардың күшін жоюға негіз бола алмайды.

Мұндай жағдайда талап қоюшының кассациялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылуға жатады.

ӘРПК-нің 169-бабын және АПК-нің 451-бабы 2-бөлігінің 1)тармақшасын басшылыққа алып, сот алқасы

ҚАУЛЫ ЕТТІ:

Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2024 жылғы 24 қыркүйектегі шешімі, Шымкент қалалық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2024 жылғы 31 қазандағы қаулысы өзгеріссіз, талап қоюшының кассациялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылсын.

Төрағалық етуші Г.Б.Дуйсенбаев Судьялар Ш.Т.Даниярова Г.К.Нұрбаев Көшірмесі дұрыс Судья Г.К.Нұрбаев

Көшірмесі дұрыс Судья